Dag op dag: 17 december

17/12/2014

Met ‘Dag op dag’ haalt de Openbare Bibliotheek Brugge het stof van enkele gebeurtenissen: “wat gebeurde er vandaag, maar dan zoveel jaar geleden?”. Vandaag: 17 december.

Op 17 december 1989 werd de eerste aflevering van “The Simpsons” uitgezonden op de Amerikaanse zender Fox. Toegegeven, de gele figuurtjes bestaan eigenlijk al langer dan 25 jaar. De eerste korte filmpjes van “The Simpsons” werden in 1987 uitgezonden, als onderdeel van “The Tracey Ullman show”. Na drie jaar was de gele familie zo populair dat ze hun eigen programma kregen.

Cartoonist Matt Groening bedacht ‘s werelds meest beroemde tekenfilmfamilie. De populaire televisiereeks heeft maar liefst meer dan honderd prijzen in de wacht gesleept, waaronder 27 Emmy Awards.

De serie vertelt de satirische avonturen van een alledaags Amerikaans gezin in het kleine dorpje Springfield. Homer is de familieman en door zijn luiheid, liefde voor bier en gebrek aan hygiëne vaak de oorzaak van allerlei hilarische situaties. Marge is de liefdevolle en hardwerkende huisvrouw, die altijd klaarstaat voor haar gezin en iedereen uit de problemen probeert te houden. Bart is het tienjarige ondeugende kind, dat altijd op zoek gaat naar nieuwe streken om uit te voeren. De achtjarige Lisa is daarentegen het vindingrijke en intelligente kind, maar heeft vaak problemen dit te uiten in het gezin. Ten slotte is er Maggie, de schattige baby die altijd stilletjes observeert en op haar speen zuigt.

De afgelopen 25 jaar zijn al heel wat beroemdheden de revue gepasseerd als gast(stem)acteur, de ene al herkenbaarder dan de andere. Zo kwamen onder meer Ricky Gervais, Lady Gaga, Meryl Streep, Johnny Cash, Michelle Pfeiffer, Danny DeVito, Kelsey Grammer, J.K. Rowling en Michael Jackson langs.

“The Simpsons” telt inmiddels 25 seizoenen en is met meer dan 560 afleveringen de langstlopende comedyserie op televisie. In 2007 kwam het gele gezin ook op het grote scherm, “The Simpsons movie” was een groot succes met een wereldwijde opbrengst van meer dan 500 miljoen dollar en heel wat prijzen.


Dag op dag: 12 september

12/09/2014

Met ‘Dag op dag’ haalt de Openbare Bibliotheek Brugge het stof van enkele gebeurtenissen: “wat gebeurde er vandaag, maar dan zoveel jaar geleden?”.  Vandaag: 12 september.

250 Jaar geleden, op 12 september 1764 stierf barokcomponist Jean-Philippe Rameau. Rameau was niet alleen een groot figuur in de Franse opera, hij wordt ook gewaardeerd als een van de belangrijkste en invloedrijkste Franse componisten van de 18de eeuw.

Jean-Philippe Rameau werd in 1683 geboren als zoon van een organist. Hij leerde zichzelf muziektheorie en verschillende instrumenten spelen en werkte een groot deel van zijn leven als rondreizend kerkorganist. Pas toen hij al in de vijftig was mocht hij zijn eerste echte succes proeven.

In 1733 werd voor het eerst een opera van zijn hand uitgevoerd: “Hippolyte et Aricie”. Met “Les Indes galantes”, “Castor et Pollux” en “Les Fêtes d’Hébé” zorgde hij ervoor dat zijn naam gevestigd werd.
Tijdens zijn operacarrière kende Rameau ook veel weerstand tegen zijn ideeën. In de periode voor Rameau werd Franse opera en balletmuziek gedomineerd door Jean-Baptiste Lully. Rameaus opvattingen over harmonie waren vernieuwend ten opzichte van de muziek van Lully die conservatiever was. Rameaus muziek beschreef actie in termen van geluid en liep vooruit op vele van Richard Wagner’s ideeën. Het publiek vond zijn muziek vaak oorverdovend en musici vonden zijn muziek te complex.
In 1745 stelde Koning Louis XV Rameau aan als componist van zijn kamermuziek en dat zorgde voor financiële zekerheid voor Rameau en zijn gezin.
In de jaren 50 van de 18de eeuw raakte Rameau ook betrokken in een publieke strijd over muziekfilosofie, de buffonistenstrijd, een verhitte strijd over de vraag of de Franse of Italiaanse muziek van meer betekenis was.
Na zijn laatste belangrijke opera, “Zoroastre” uit 1749, componeerde Rameau nog weinig. Hij stierf op 81-jarige leeftijd in Parijs.

Het Canvas-programma “Puur muziek” brengt op zondag “De ware Rameau”, een documentaire over de Franse componist.


Dag op dag: 21 september

21/09/2011

Met ‘Dag op dag’ haalt de Openbare Bibliotheek Brugge het stof van enkele gebeurtenissen: “wat gebeurde er vandaag, maar dan zoveel jaar geleden?” Vandaag: 21 september. De dood van een niet voor de hand liggende filosoof: Arthur Schopenhauer.

Arthur Schopenhauer was een groot Duits filosoof die gekend was voor zijn pessimistische wereldbeschouwing. Een beroemd citaat van hem was: “het allerergste komt nog”. Naast pessimist was hij ook nog eens een notoir vrouwenhater, maar ook kunstliefhebber en geïnteresseerd in oosterse filosofie.

“Van de kunsten is muziek de belangrijkste”. De invloed van Schopenhauer was vooral groot op kunstenaars, in het bijzonder Richard Wagner, Leo Tolstoj, Marcel Proust, Thomas Mann en Gerard Reve, maar ook op filosofen, zoals Emil Cioran en Friedrich Nietzsche. De laatste is zijn hele leven blijven worstelen met Schopenhauers houding jegens de filosofie van het medelijden.

Zijn hoofdwerk “Die Welt als Wille und Vorstellung” (De wereld als wil en voorstelling), bestaat uit 2 delen en was tevens ook zijn levenswerk; deel 1 kwam uit in 1819 en deel 2 pas in 1844. Hoewel zijn gedachtegoed tijdens zijn leven niet het aanzien kreeg dat hij wou, bleek zijn meesterwerk van onschatbare waarde te zijn. Echte liefhebbers beginnen aan het hoofdwerk (en de echte “die-hards” lezen hem in het Duits), maar toch blijft het voor velen onbegonnen en onverstaanbaar. Gerard Reve werd sterk beïnvloed door Schopenhauer. Hij las in de winter telkens de 2 delen in het Duits!

Schopenhauer liep niet al te hoog op met de mens. Hij gaf dan ook de voorkeur aan het gezelschap van zijn poedel (Atma) dan aan het gezelschap van de mens. Erger nog, wanneer zijn poedel zich misdroeg berispte hij het beest met de (scheld)woorden: “koest, mens!”. Zijn interesse voor hindoeïsme en boeddhisme, kortom de oosterse filosofie manifesteert zich in de naam van zijn poedel. Atma betekent wereldziel.

Arthur Schopenhauer stierf op 21 september 1860.


Dag op dag: 15 augustus

15/08/2011

Met ‘Dag op dag’ haalt de Openbare Bibliotheek Brugge het stof van enkele gebeurtenissen: “wat gebeurde er vandaag, maar dan zoveel jaar geleden?” Vandaag: 15 augustus. Niet alleen is dit voor de Belgen een nationale feestdag (O.L.V. Hemelvaart) maar het is ook een dag waarop in de geschiedenis al veel gebeurd is.

Hieronder vindt u een sumier lijstje met maar enkele opmerkelijke gebeurtenissen die op 15 augustus in de geschiedenis voorvielen:


dag op dag: 12 juli

12/07/2011

Met ‘Dag op dag’ haalt de Openbare Bibliotheek Brugge het stof van enkele gebeurtenissen: “wat gebeurde er vandaag, maar dan zoveel jaar geleden?” Vandaag: 12 juli. Alfred Dreyfus wordt in 1906 vrijgesproken van de hem ten laste gelegde aanklachten (hij zou een spion zijn voor Duitsland).

De Dreyfus-affaire was een schandaal dat rond 1900 grote gevolgen had in de Franse politiek. Het schandaal draaide om de onjuiste veroordeling van de joods-Franse officier Alfred Dreyfus (1859-1935). Dreyfus werd er vals van beschuldigd een spion voor Duitsland te zijn. De doorslaggevende rol in de openbaarmaking van het schandaal werd gespeeld door de schrijver Émile Zola.

Dreyfus’ veroordeling op 15 oktober 1894 bleek achteraf gebaseerd op valse verklaringen en op documenten die door de werkelijke spion – Ferdinand Walsin-Esterhazy – geformuleerd waren (op grond hiervan meende men dat hij een spion zou zijn voor Duitsland). Dreyfus werd uit zijn rang gezet en op 5 januari 1895 tot levenslange gevangenisstraf veroordeeld, die hij op Duivelseiland moest uitzitten.

Het nieuw benoemde hoofd van de inlichtingendienst van het leger, Georges Picquart, kwam in zijn onderzoek naar de zaak achter de werkelijke gang van zaken. Hij ontdekte de rol van Esterhazy en gaf dit door aan zijn superieuren. Binnen de militaire top was dit een niet gewenst bericht, officieren hebben zelfs valse documenten opgesteld om Dreyfus’ schuld te bewijzen. Alles is er aan gedaan om herziening van het proces te stoppen en het geheel in de doofpot te laten verdwijnen. Picquart werd op dienstreis gestuurd en later zelfs ontslagen en gevangengezet.

De schrijver Émile Zola bracht dit echter in de openbaarheid in de literaire krant L’Aurore. Daar publiceerde hij zijn beroemd geworden open brief aan de president van de Franse Republiek, Félix Faure, getiteld J’accuse..! (Ik beschuldig..!). Deze brief verscheen op 13 januari 1898. Zola werd aangeklaagd en veroordeeld, hij vluchtte zelfs tijdelijk naar Engeland.

Op 19 september 1899 kreeg Dreyfus amnestie en werd hij vrijgelaten. Ook Picquart werd weer vrijgelaten. Pas op 12 juli 1906, in het derde proces tegen hem, werd hij helemaal vrijgesproken. Dreyfus werd weer in het leger aangenomen met als rang majoor, Picquart idem dito met als rang brigadegeneraal.

De affaire nam de politiek in Frankrijk voor lange tijd in beslag. Niet alleen omdat er sprake was van antisemitisme tegen de vele joden in het Franse leger, maar ook omdat er ontevredenheid uit sprak over het Franse politieke regime. Antisemitisme en nationalisme werden door de machthebbers ingezet om de publieke opinie tegen de Dreyfusards in te nemen. Eén van de gevolgen van deze haatcampagne was de aanslag op Dreyfus. In 1908 werd hij door journalist Louis Grégori in Parijs neergeschoten.


Dag op dag: 5 mei

05/05/2011

Met ‘Dag op dag’ haalt de Openbare Bibliotheek Brugge het stof van enkele gebeurtenissen: “wat gebeurde er vandaag, maar dan zoveel jaar geleden?” Vandaag: 5 mei. Aanleg van de eerste spoorlijn op het Europees continent.

Op 5 mei 1835 werd de eerste spoorweg voor stoomtreinen op het Europees continent aangelegd. Het jonge België kreeg de primeur. De lijn liep tussen Brussel en Mechelen en was 20 km lang. In 1828 waren wel al spoorlijnen voor paardentractie opgericht in Oostenrijk en Frankrijk. De eerste spoorlijn in Duitsland werd eveneens in 1835 geopend tussen Neurenberg en Fürth.

De wereldprimeur ging wel aan onze neus voorbij want in 1765 werd in Engeland de stoommachine uitgevonden die gebruikt werd in fabrieken. In 1804 zette een Engelse uitvinder voor het eerst wielen onder de stoommachine. Dat was eigenlijk de eerste trein. In 1830 werd de eerste spoorlijn van de wereld geopend. Dat was ook in Engeland. Daarover reed de Rocket met een snelheid van 50 km/u.


Dag op dag: SOS

22/11/2010

Met ‘Dag op dag’ haalt de Openbare Bibliotheek Brugge het stof van enkele gebeurtenissen: “wat gebeurde er vandaag, maar dan zoveel jaar geleden?” Vandaag: 22 november. De invoering van internationaal noodsignaal S.O.S.

SOS is de naam die gegeven wordt aan het internationale noodsignaal voor draadloze communicatie. In morsecode wordt het zo weergegeven: ···---··· Aan elkaar, dus zonder pauze, net zoals er geen pauzes in één letter zijn. Het is dan ook geen echte morsecode. Als het aparte letters waren, zouden ze door pauzes gescheiden worden. De interpretatie ‘SOS’ is dan ook tamelijk willekeurig. De betekenissen “Save Our Ship” (red ons schip) en “Save Our Souls” (red onze zielen) zijn er later bij bedacht. Die betekenissen zijn dus backroniemen.

De eerste SOS, die werd opgevangen door installatie die door Alexander Popov aan boord van de Russische kruiser “Afrika” werd geplaatst in 1897, dateert van 1900. In het jaar 1906 (104 jaar geleden!!!) werd het internationaal noodsignaal (S.O.S.) voor draadloze communicatie ingevoerd. In 1909 werd SOS voor het eerst gebruikt door de Amerikanen.
Oorspronkelijk was ···---· (“SOE”) gekozen, maar dit is veranderd omdat de laatste punt te gemakkelijk kon wegvallen. Bovendien is ···---··· gemakkelijker te herkennen door minder getrainde telegrafisten.

In de radiotelefonie (niet met Morse maar met gesproken woord) wordt SOS niet gebruikt, hier gebruikt men als noodsignaal “Mayday” (van het Franse m’aidez, wat “help mij” betekent) en nog een aantal andere voor minder ernstige gevallen (zoals “Pan-pan”, afgeleid van het Franse woord Panne).
Het huidige systeem voor noodsituaties op zee is bekend als GMDSS (Global Maritime Distress and Safety System).

(Bron: Wikipedia)

Tegenwoordig wordt SOS wordt ook in andere betekenissen en toepassingen gebruikt. Momenteel is de bekendste natuurlijk SOS Piet.