Stijlvolle kerstliederen voor het Gezellearchief

NoëlDe bibliotheek verwierf onlangs een luxe-exemplaar van de bundel “Douze Noëls anciens” voor het Gezellearchief. Het is een bundel kerstliederen uit 1893, prachtig uitgegeven in neogotische stijl door de Brugse Sint-Augustinusdrukkerij (Desclée De Brouwer). De harmonieën voor piano en harmonium werden gemaakt door Pieter Busschaert.

De in Damme geboren Busschaert was een oud-leerling van Gezelle aan het Kleinseminarie van Roeselare, een leeftijdsgenoot van Hugo Verriest die hem opnam in zijn “Vlaamsche koppen”. Gezelle schreef voor hem het mooie gedicht Kom e keer hier, fliefflodderke. In het Gezellearchief vinden we ook schoolwerk van Busschaert terug, onder andere een kerstlied uit het Duits. Tijdens zijn priesteropleiding aan het Grootseminarie in Brugge ontplooide hij zijn muzikale talenten. Hij werd dirigent van de Scola Cantorum van de kathedraal en componeerde ook het Stabat Mater voor de Heilig Bloedprocessie. De vriendschap met Gezelle bleef duren. Het Gezellearchief bewaart hun correspondentie. Busschaert zette ook teksten van Gezelle op muziek en bracht hem in contact met Edgar Tinel. Bij het overlijden van Busschaert in 1892 dichtte Gezelle:  Zijn herte zong, van binnen hem, dat ook op het bidprentje terechtkwam.

Beiden deelden de zorg om de Vlaamse liedcultuur te herbronnen op Middeleeuwse katholieke traditie. Net als Gezelle deed voor de taal, ging Busschaert in oude boeken en manuscripten op zoek naar liederen en zangwijzen. Gezelle kreeg in 1858 de opdracht van bisschop Malou om een Vlaams liedboek samen te stellen voor scholen, congregaties en verenigingen. Ook Busschaert zou deze ambitie muzikaal vormgeven, eerst als leraar aan het Sint-Lodewijkscollege, vervolgens als priester in Blankenberge en Vichte. In 1870 verscheen zijn 30 Gezangen voor congregatiën bij Gaillard te Brugge, met daarin ook een aantal liederen op tekst van Gezelle. Rond den Heerd had het over “goede vlaamsche zangwijzen” als tegengif voor Franse liederen “om al dat vuil en miserabel gezwets den oorlog aan te doen”. Een tweede vermeerderde druk verscheen  in 1881 bij Beyaert te Brugge.

De uitgave van De Sint-Augustinusmaatschappij sluit nadrukkelijk aan op de heropleving van de Gregoriaanse zang, waarvan de Benedictijnerabdij van Solesmes de gangmaker was. Over deze “hemelzang” schreef Gezelle een aantal artikels in de Gazette van Kortrijk geïnspireerd door de contacten met Busschaert. Met de uitgave van de Noels Anciens wou de uitgeverij een breder publiek aanspreken, niet alleen in België, maar ook internationaal. De partituren werden prachtig versierd in de stijl van de oude handschriften en waren apart te verkrijgen. Er was een goedkope versie in tweekleurendruk (rood/zwart) en een luxe-uitgave in rijke chromolithografie. Wie de volledige reeks kocht kreeg er een mooie verzamelmap bij. De liederen zelf waren een selectie van Busschaerts eerdere liederen, thematisch gebundeld rond Kerstmis. Hiermee wou men ook inspelen op de herwaardering van de christelijke volksfeesten als Pasen, Sinterklaas en Kerstmis, waarvan we sporen vinden in Gezelles dichtwerk en Rond den Heerd.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: