Dutch: biography of a language


Is ‘Hebban olla vogala…’ nu echt het oudste zinnetje in het Nederlands?* In welke talen heeft het Nederlands sporen achtergelaten? En wat biedt de toekomst nog voor onze taal? Antwoorden op deze vragen en nog veel meer vind je terug in “Dutch : biography of a language“. Deze publicatie is het eerste Engelstalige overzicht van de geschiedenis van het Nederlands  en werd geschreven door Bruggeling Roland Willemyns, Emeritus hoogleraar Nederlandse taalkunde aan de VUB. Van buitenlandse collega’s kreeg hij vaak te horen hoe jammer het was dat er bijna niets over het Nederlands bestond dat niet in het Nederlands geschreven was. Met dit boek wil hij die leemte opvullen.

“Dutch : biography of a language” bestaat uit drie grote delen: de geschiedenis van het Nederlands, de hedendaagse ontwikkeling en de verspreiding door kolonisatie. De geschiedenis van onze taal verteld door Willemyns is een verhaal van zowel taalcontact als -conflict. Het Nederlands had vanaf het begin intense contacten met andere talen binnen en buiten de grenzen van de Lage Landen, vooral met het Fries, het Frans en het Duits.

In de hoofdstukken over de toestand van het hedendaagse Nederlands besteedt de auteur extra aandacht aan de Nederlandse en Vlaamse dialecten, waarvan sommigen dreigen uit te sterven. Ook nieuwe taalvariaties zoals Poldernederlands en Verkavelingsvlaams komen aan bod. Want hoewel Nederlanders en Vlamingen dezelfde taal spreken, raken ze steeds meer verdeeld door hun gemeenschappelijke taal. Willemyns vergelijkt de situatie met die van het Engels in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië.

Door de kolonisatie verspreidde het Nederlands zich en dus zoomt Willemyns ook in op het Nederlands gesproken in Suriname en op de Antillen. Verrassender en onbekender is de invloed van het Nederlands in landen als Maleisië, Indonesië en de VS. Willemyns geeft ook speciale aandacht aan het Afrikaans, de enige dochtertaal van het Nederlands. Daarnaast hebben heel wat andere talen woorden ontleend aan het Nederlands. In totaal zijn er 17.560 Nederlandse woorden die aan zo’n 138 talen zijn uitgeleend. Het grootste deel daarvan zijn scheepvaarttermen, denk bijvoorbeeld aan het Engelse ‘to keelhaul’ (kielhalen). Maar ook bijvoorbeeld het Zweedse ‘drinkare’ zou ontleend zijn aan het Nederlandse ‘dronkaard’.

“Dutch : biography of a language” is uitgegeven bij Oxford University Press en kan geraadpleegd worden in de leeszaal van onze bibliotheek. Een Nederlandstalige versie “Het verhaal van het Nederlands : een geschiedenis van twaalf eeuwen”  vind je terug op de informatie-afdeling op de eerste verdieping.

*En het antwoord is nee. Hebban olla vogala… dateert uit het begin van de twaalfde eeuw, terwijl bijvoorbeeld een zinnetje als Visc flot aftar themo uuatare (vrij vertaald: ‘en de vis zwom in het water’) teruggebracht kan worden tot het einde van de negende eeuw.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: