Benoit en Boumann over Suriname

B_OB_voyage_surinam_003Het jongste nummer van De Boekenwereld is een themanummer over slavernij (jaargang 29, nummer 4). Themanummers maken deel uit van de facelift die dit Nederlandstalige tijdschrift voor boek en prent dit jaar onderging. Deze  vernieuwing leverde ook een nieuwe ondertitel op,  Blad voor bijzondere collecties.

In het themanummer neemt een interview met de verzamelaar Kenneth Boumann (° 1944) een belangrijke plaats in (p. 10-17). Boumann is afkomstig uit Curaçao (1944-1956) en leefde ook enkele jaren in Suriname (1956-1962). In 1962 kwam hij naar Brussel wonen en werken (Europese Commissie) en in 1966 verhuisde hij naar Gent. Twee jaar later kocht Boumann de eerste boeken en prenten van wat nu een unieke verzameling West-Indië is geworden. Een selectie uit deze privé-collectie toonde hij in 1985 aan het publiek, in een tentoonstelling in de Van Ackerzaal van onze Openbare Bibliotheek. De bijhorende catalogus Suriname: catalogus en lezingen (Brugge, 1995) verscheen toen als bijzonder nummer (161 bis) van het Brugse tijdschrift Kruispunt. Enkele jaren geleden, in 2009, hield Kruispunt op te bestaan.

In het interview in De Boekenwereld is de verzamelaar aan het woord: afbakening van zijn onderwerp, veilingen en antiquariaten, bijzondere stukken, enz. Het belang van de tentoonstelling in Hoofdbibliotheek Biekorf komt expliciet aan bod: “De tentoonstelling in Brugge is een belangrijk moment in het verzamelaarsbestaan van Kenneth Boumann” (p. 12).

De allereerste stukken die Boumann aankocht, waren losse prenten uit het Surinaamse reisboek van Pierre Jacques Benoit, Voyage à Surinam: description des possessions neérlandaises dans la Guyane. Later kocht hij het volledige boek met alle 99 platen in een bijzonder fraaie inkleuring. Dit platenboek is één van de meest tot de verbeelding sprekende publicaties over West-Indië. In de catalogus van 1995 gaat Boumann dieper in op dit exemplaar en de achterliggende geschiedenis. Ook de Openbare Bibliotheek bezit een exemplaar van dit geïllustreerde reisboek in groot formaat. De 99 litho’s (en het frontispies) van de Brusselse kunstenaars Jean-Baptiste Madou (1796-1877) en Paul Lauters (1806-1876) bleven hier in zwart-wit. Dit boek uit 1837 werd wellicht aangekocht (boeknummer: 2686) door de toenmalige bibliothecaris Pierre-Jacques Scourion (1767-1838). Deze aankoop is illustratief voor de brede collectie die toen werd opgebouwd. Het Brugse exemplaar steekt in een fraaie halflederen band, met goudopdruk op de rug.

Tot op vandaag blijft Voyage à Surinam bekoren, niet in het minst door de avontuurlijke reputatie van de auteur. Vooraleer West-Indië aan te doen, had de globetrotter Pierre Jacques Benoit (1782-1854), afkomstig uit Antwerpen,  Europa doorgereisd. Tussendoor kwam hij aan de kost via allerlei baantjes, vooral als restaurateur van schilderijen en als conférencier over zijn reizen. Zijn Voyage à Surinam levert een bijzonder veelzijdig en doorleefd portret op van een koloniale samenleving  in West-Indië in de eerste helft van de 19de eeuw. Benoit had immers een bijzondere belangstelling voor de verschillende bevolkingsgroepen (indianen, negerslaven, Joden, plantagehouders, enz.) en voor volkse taferelen. Dit maakt ook de charme uit van de 99 platen. Aan de slavernij kwam in 1863 een einde en in 1975 werd Suriname onafhankelijk.

Benoit kondigde later een tweede boek aan, Voyages et aventures de Pierre-Jacques Benoît, maar deze plannen reikten niet verder dan de verspreiding van een gedrukte prospectus.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: