Reisgids naar den hemel

trein naar hemelEen curieus devotiewerkje uit het atelier van Van de Vyvere-Petyt. Deze Brugse drukker stond bekend om zijn neogotisch drukwerk, in het bijzonder devotieprenten. Meestal brachten die in een gestileerde middeleeuwse beeldtaal een boodschap van katholieke herbronning als reactie tegen een steeds meer geseculariseerde samenleving. Intrigerend aan dit werkje, surrealistisch bijna of kitsch misschien, is het feit dat het moderne beeld van de reis per stoomtrein in deze idyllische setting geïntegreerd wordt. Let bijvoorbeeld op de doodsfiguur bij de locomotief aan de tunnel naar het onderaardse station van de eeuwigheid onder het kerkhof.

Niet alles is even duidelijk. Vast staat dat het om een retraitetekst moet gaan. Qua datering moet gedacht worden aan het einde van de negentiende eeuw, iets later misschien, maar in elk geval voor de Eerste Wereldoorlog. Er wordt verwezen naar Mgr. Waffelaert, bisschop vanaf 1895, wiens kenspreuk “Duc nos quo tendimus” ook figureert op het prentje. Het Brugse kader blijkt ook uit de aanwezigheid van de Halletoren rechts aan de horizon. De titel luidt voluit: Reisgids naar den hemel door een treinoverste opgesteld met alle noodige inlichtingen, berichten en waarschuwingen nuttig en noodig voor alle menschen die zich niet willen teleurgesteld vinden als zij zullen komen op de dorpel der eeuwigheid.

Het uitgangspunt is dat de moderne mensen veel geld over hebben om te reizen voor werk of plezier, maar de belangrijkste reis, die van het leven, vaak uit het oog verliezen. Het beeld van de levensreis als treinreis wordt in al zijn details uitgewerkt. De trein wordt aangedreven door twee locomotieven, die van de liefde en die van de vrees. Er zijn drie reisformules: Wie zich altijd aan wereldse verleidingen heeft weten te onttrekken, kan reizen in een gouden voertuig zonder omwegen of haltes rechtstreeks naar de hemel. De middenklasse, een vergulde trein, is bedoeld voor wie zich af en toe laat afleiden. Men dient rekening te houden met een lichte vertraging. De gewone trein, ten slotte, richt zich op een publiek dat na een wisselvallig levensparcours de relatie met het geloof hersteld heeft. Die bereiken ook de hemel, maar slechts op het laatste nippertje. Er wordt een ticket aangerekend van godsvrees, aalmoezen en boetvaardigheid. Voor wie er nog mocht aan twijfelen, er zijn geen retourbiljetten.

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: