De jubileumaffiche van abdis Humbeline Storme: aankoop en restauratie

affiche storme intkvraat_1
Abdis Humbeline Storme (ca. 1729-1804) jubileert in 1777

Humbeline Storme, ca. 1729 geboren in Wakken, trad als prille twintiger in de abdij Hemelsdale in. Deze abdij met middeleeuwse wortels was toen in de Sint-Clarastraat in Brugge gehuisvest, na eerdere omzwervingen in Esen, Zillebeke, Werken, Nieuwpoort en Diksmuide. Abdis Robertine de Castro vertrouwde Humbeline haast onmiddellijk het financiële huishouden van Hemelsdale toe. Korte tijd later, in 1762, werd Humbeline al abdis. Het werd geen rimpelloos abbatiaat. Een aantal cisterciënzerinnen kwamen in opstand en ook de relatie met Ten Duinen, de toezichthoudende mannenabdij, verzuurde.

Abdis Storme overleefde dit alles, en werd daarop aansluitend, in 1777, naar aanleiding van haar 25-jarige kloosterjubileum, door haar “uitgezuiverde” abdijgemeenschap uitgebreid in de bloemetjes gezet. De affiche met bejubelende gelegenheidspoëzie is daar de materiële getuigenis van. De aanhef spreekt van de “verdiende lauwercroon” voor Humbeline en over de “schoone als oock florerende abdije ’s hemelsdaele”. Het bijbelvers uit Matteüs (“Die wel volherden sal, desen sal salig wesen”) en de centrale, verticaal geplaatste en rood omkaderde tekst (“Volherd kloekelyck mevrouwe”) laten niets aan de verbeelding over. Het uitgebreide jubeldicht put uitvoerig uit antieke en bijbelse figuren en spint een verhaal omheen de wijngaard en de zegewagen als metaforen. Onderaan staat een meer toegankelijk “liedeken”, duidelijk bedoeld om met zijn allen te zingen. En uiteraard wordt dit alles overgoten met chronogrammen; ze verhullen allemaal het jaartal 1777.

De doorstane verwikkelingen betekenden niets in vergelijking met de storm waarin Humbeline Storme met haar abdij in de Franse Tijd, de jaren 1790,  terechtkwam. De abdij werd geconfisqueerd en openbaar verkocht en de religieuzen raakten verspreid. Toch krabbelde Humbeline Storme opnieuw recht. Met eigen middelen kocht ze de abdijsite terug en herstelde er met de overgebleven zusters het religieuze gemeenschapsleven. Abdis Humbeline Storme overleed er in 1804 en vond haar laatste rustplaats op de binnenplaats van de abdij. In 1829 werd deze site overgenomen door de Zusters van de Christelijke Scholen die er een pensionaat inrichtten, dat later verhuisde naar het Sint-Jansplein te Brugge. Vandaag houdt deze school aldaar nog steeds de naam ‘Hemelsdale’ levendig in onze stad.

Uitzonderlijk erfgoed vakkundig gerestaureerd

Huldeaffiches die jubilerende religieuzen bewieroken maken deel uit van de 18de-eeuwse sociale en culturele omgangsvormen binnen elites. Vaak werden de affiches in een kleine oplage gedrukt en verspreid. Handschriftelijke affiches (ijzergalinkt en rode en blauwe verf op zwaar handgeschept lompenpapier) van een dergelijk groot formaat (96 x 65 cm) zijn eerder zeldzaam. De openbare bibliotheek kon dit exemplaar in 2012 aankopen bij het veilingshuis The Romantic Agony, en gaf het de signatuur “handschrift 717”. Het stuk was onoordeelkundig opgevouwen en gekreukt, zwaar vervuild en aangetast door inktvraat (zie foto). In opdracht van onze bibliotheek restaureerde Monique Deckers-Rappé uit Roeselare, een restauratievakvrouw met een CORES-opleiding, deze affiche, die voortaan vlak wordt opgeborgen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: