Lichtmis

Lichtmis
Op 2 februari was het Lichtmis. Voor sommigen is dit de jaarlijkse hoogmis van de pannenkoek, voor Christenen betekent Lichtmis het einde van de kerstperiode.

Lichtmis herdenkt twee momenten uit het leven van Maria en Jezus: de Zuivering van Maria en de Presentatie in de tempel of Opdracht van de Heer. Volgens het Oude Testament (o.a. Leviticus 12) waren vrouwen die net waren bevallen onrein. Daarom moesten ze zich gedurende 40 (in het geval van een jongen) of 80 dagen (in het geval van een meisje) afzonderen van de wereld. Na 40 dagen ging Maria naar de tempel en offerde ze twee duifjes opdat ze zou gezuiverd worden.

Lichtmis is ook het feest van de Opdracht van de Heer. Volgens de wetten van het Oude Testament moesten ouders hun eerstgeboren zoon opdragen aan God (Lucas 2:22-24). Daarna konden ze hem “loskopen” van het priesterschap door een offer te brengen. Ook hier kwamen de twee duifjes goed van pas. Dit ritueel van loskoping bestaat nog steeds in het Joodse geloof (Pidyon Haben).

Volgens het Evangelie volgens Lucas (Luc. 2:25-35), ontmoetten Maria en Jozef de oude man Simeon in de tempel. De Heilige Geest had deze man beloofd dat hij niet zou sterven alvorens de Verlosser te zien. Toen Simeon Jezus in de tempel zag, smeekte hij de ouders om hun zoon in zijn armen te mogen houden. Hij verkondigde dat hun zoon “een licht [is] dat geopenbaard wordt aan de heidenen”. Dit bijbelvers is een mogelijke verklaring voor de naam ‘Lichtmis’. Het kan echter ook dat de naam simpelweg verwijst naar de kaarsen die traditioneel op dit feest gewijd werden en talrijk aanwezig waren.

De miniatuur toont een laat-middeleeuwse afbeelding van de Presentatie in de tempel. Ze is afkomstig uit handschrift 320 (f. 69v), een laat-vijftiende-eeuws of vroeg-zestiende-eeuws getijdenboek. Helemaal rechts staat Simeon, met het kind Jezus in zijn armen. Jozef en Maria staan rond de tafel waarop ze de twee duifjes offeren. Tussen hen staat een vrouw met halo rond haar hoofd. Dit is vermoedelijk de hoogbejaarde profetes Anna of Hanna, die volgens Lucas (2:36-38) ook naar het kind Jezus toekwam in de tempel en met zijn ouders sprak. Achter hen staan twee figuren zonder halo. Vermoedelijk verwijzen deze personages naar de opdrachtgevers of naar de ontstaanscontext van dit handschrift.

Dit handschrift kan binnenkort bewonderd worden tijdens de tentoonstelling “Hora est: middeleeuwse getijdenboeken in de Openbare Bibliotheek Brugge” op 20 en 21 april 2013.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: