Kerstscène

Ms. 324 f. 68v bijgesnedenDeze afbeelding komt uit handschrift 324, een getijdenboekje van het einde van de 15de.

Getijdenboekjes waren gebedenboeken voor leken. Ze gaven aan wanneer men welke psalmen, gebeden, hymnen en Bijbelteksten moest lezen en zingen. Dat hing namelijk af van het moment in het liturgisch jaar, van het thema waarrond men wou bidden, en van het uur van de dag. De boekjes ontstonden vanaf de twaalfde eeuw als een simpelere versie van het brevier van de monniken, zusters en priesters. Ze waren zeer gegeerde objecten in de late middeleeuwen, zowel door hun vrome inhoud als door hun rijkelijke versiering.

Tijdens de adventsperiode ging de aandacht vooral naar het leven van Maria en de nakende geboorte van Christus. De teksten die hier goed bij passen, staan verzameld in de Mariagetijde. Het woord getijde is een verwijzing naar de gebedsuren waarin de dag is opgedeeld: de metten of vigilie om middernacht, de lauden om drie uur ‘s ochtends, de priem om zes uur, de terts om negen uur, de sext op het middaguur, de none om drie uur, de vespers om zes uur of rond zonsondergang, en de completen rond negen uur of voor het slapengaan. Voor elk van deze momenten bestaan er specifieke teksten en liederen die uitermate geschikt zijn voor de verering van Maria.

In de luxueuze getijdenboeken staat vaak aan het begin van elk nieuw gebedsuur van de Mariagetijde een tafereeltje uit het leven van Maria afgebeeld. In handschrift 324 vinden we bijvoorbeeld de volgende scènes: de annunciatie of blijde boodschap (f. 59v), de visitatie of ontmoeting tussen Maria en Elizabeth (f. 72v), de geboorte van Christus (f. 68v), de aanbidding der wijzen (f. 76v), de presentatie in de tempel (f. 80v), de moord op de onschuldige kinderen (f. 84v) en de vlucht naar Egypte met de val van de idolen (f. 90v). De klederdracht en architectuur weerspiegelen de laatmiddeleeuwse smaak. De decoratie in de marges is typerend voor de zogenaamde Gents-Brugse miniatuurstijl. De volledige reeks afbeeldingen van de Mariagetijde in handschrift 324 kan je bewonderen op onze Facebookpagina.

Ter gelegenheid van Erfgoeddag zal op 20 en 21 april een selectie van onze middeleeuwse getijdenboeken tentoongesteld worden in de Biekorf. Tot dan krijg je op deze blog en op onze Facebookpagina alvast enkele opwarmertjes.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: