KUNST: Tijdschrift voor Kunst en Letteren

Tijdschrift KunstIn het tijdschrift Biekorf analyseert Marc Carlier de doelstellingen en de inhoud van het kunsttijdschrift “Kunst: Tijdschrift voor Kunst en Letteren” (1) . Hierbij wordt de figuur van Hendrik Van Hulle als de heraut van de Arts and Crafts Movement te Brugge voorgesteld.

Hendrik Van Hulle (°Brugge 1866-1903), kunstschilder, academieleraar, illustrator en publicist ijverde om de nieuwe opvattingen van de Arts and Crafts Movement uit Engeland ook ingang te doen vinden in Brugge. Hij probeerde dit te realiseren via de koorvereniging de “Adriaan Willaertskring” (vanaf 1891), waar hij een kunstafdeling en het cultuurtijdschrift Kunst (1897-1905) stichtte, en eveneens vanaf 1897 diverse kunstnijverheidstentoonstellingen organiseerde. Daarbij pleitte hij voor democratisering van de kunst en de revival van kunstambachten. De Arts and Crafts Movement stelde immers de toegepaste kunst, het ambachtelijke en de alledaagse leefomgeving centraal.

Grondleggers van deze beweging zoals William Morris(1834-1896), Edward Burne-Jones (1833-18987), John Ruskin(1819-1900) en de prerafaëlieten komen in dit tijdschrift aan bod. De schilder- en beeldhouwkunst, muziek, monumentenzorg en stadsrenovatie, geschiedenis, recensies en taal- en letterkunde uit die perioden worden besproken. Van elk onderwerp worden ook actuele nieuwsberichten geschreven.

De titelpagina en de meeste illustraties werden door Hendrik Van Hulle zelf ontworpen. Om de doelstellingen van de Arts and Crafts movement waar te maken bracht hij een ploeg medewerkers bijeen die voor dit ideeëngoed gewonnen waren, hetzij vanuit de Brugse neogotische, hetzij vanuit een modernere houding (art nouveau).

Het tijdschrift had succes en verscheen vanaf de tweede jaargang tweewekelijks. De redactie kwam algauw in contact met gelijkgestemde avant-garde kunstenaarsgroepen uit Antwerpen, die een meer uitgesproken, modernere strekking beoogden. Zo waren er het ledenblad van de Rederijkerskamer De Violier (1894-1902), en de vereniging De Scalden(1889-1914), die in Antwerpen uitgroeide tot de promotor van de decoratieve en toegepaste kunst. De Violier en De Scalden publiceerden ook in Kunst.

“Kunst” is wel geen uitgesproken art-nouveautijdschrift (Brugge profileerde zich eerder middeleeuws). Toch wilde de redactie contacten onderhouden met de grote centra, waar het tijdschrift verkocht werd en zo verzekerd was van kopij over culturele gebeurtenissen in Antwerpen, Brussel en Gent.

Hendrik Van Hulle

Van Hulle was begeesterd door het Gesamtkunstwerk. Hij publiceerde onder andere over kunstsmeedwerk, het meubelmaken, de affichekunst, kantklossen. Anderen schreven over de neogotiek, muurschilderingen, aardewerk, enz. Daarnaast was hij actief in de monumentenzorg en stadsrenovatie.

Het bekendst was hij als illustrator en ontwerper. Voor zijn eigen tijdschrift maakte hij illustraties. Voorts tekende hij gelegenheidsopdrachten, tegelpanelen, muntalmanakken en ontwerpen voor borduurwerk en glasramen.

In de praktijk was hij in de eerste plaats een kunstschilder, die zich toelegde op de kunstnijverheid. Hij ging zelf potten ontwerpen die hij liet bakken bij pottenbakkerij “Het Lindeken” van Hendrik Van Humskerke, in 1897 gevestigd in de Smedenstraat te Brugge. De schoonzoon van Van Humskerke was de kunstenaar Flori Van Acker(1858-1940), toen leraar aan de Academie te Brugge. Van Acker leverde ontwerpen voor de pottenbakkerij.

Hendrik Van Hulle-Lauwers had op het Kraanplein (1899-1900) een winkel waar hij Vlaams Aardewerk verkocht. Op die manier droeg hij ook bij tot de herleving van het Brugs Aardewerk. Brugge was toen hèt verkooppunt van de “Poterie Flamande

Kunst- en nijverheidstentoonstellingen

Hendrik Van Hulle was betrokken bij diverse tentoonstellingen om de Brugse kunstnijverheid te promoten via Kunst en via de kunstafdeling van de Adriaen Willaertkring. Die vonden plaats in het Provinciaal Hof, de Stadsschouwburg, het stadhuis, de Poortersloge, enz. De Adriaan Willaertskring organiseerde o.a. de tentoonstelling van 15 juni 1902 in de Stedelijke Academie: ‘Tentoonstelling van Kunst op de Nijverheid Toegepast’. Hendrik Van Hulle tekende de affiche.

Affiche

Van Hulle stierf in 1903. De aandacht van het stadsbestuur voor de kunstambachten was gewekt. In 1908 werd een “Museum van Nijverheidkunst” opgericht, dat zijn locatie kreeg in het huis De Roode Steen op het Jan Van Eyckplein  en later in ’t Keerske in de Philipstockstraat. De bibliotheek van dit museum werd in 1976 overgebracht naar de Openbare Bibliotheek Brugge. Van het tijdschrift “Kunst: Tijdschrift voor Kunst en Letteren” bezit de Openbare Bibliotheek Brugge de 9 jaargangen van 1897 tot 1905.

(1) Marc Carlier : Hendrik Van Hulle (1866-1903), vergeten promotor van de Arts and Crafts beweging in Brugge’, in Biekorf. West-Vlaams Archief voor Geschiedenis, Archeologie, Taal- en Volkskunde (112 (2012) nr. 1, p. 5-37).

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: