Grasduinen in De Lusthof

In 1887 publiceerde de Poolse oogarts Dr.  Ludvik Lejzer Zamenhof (Bjalystok 1859-Warschau 1917) zijn universele taal, die later de naam Esperanto zou krijgen. Het boekje, het zgn. “Fundamento”,  bevatte een 16-regelige spraakkunst, een basiswoordenlijst en enkele vertalingen. Het was het begin van een wereldwijde beweging die nu, precies 125 jaar later, nog altijd springlevend is. Ook precies dit jaar bestaat de Brugse Esperantogroep “Paco kaj Justeco” 75 jaar.

Als directe link met het Esperanto bewaart de Openbare Bibliotheek Brugge het zgn. Fonds Witteryck, een deel van de papieren nalatenschap van de Brugse uitgever Antoon Jozef Witteryck, één van de pioniers van het Esperanto in België en ook in Brugge. Het bevat werken van de vroegere Brugse uitgeverij Witteryck-Delplace uit het bezit van de familie Witteryck (schenking 1982), in totaal 770 exemplaren. Een ander deel bevindt zich sedert 2007 in de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience te Antwerpen. Ook de Provinciale Bibliotheek (Tolhuis te Brugge) bewaart een uitgebreide Witteryck-collectie (252 items). Verschillende grote Esperantobibliotheken, o.a. het Fonds Van Biervliet in de Openbare Bibliotheek Kortrijk, bewaren documenten van of over Witteryck.

Antoon Jozef Witteryck (Oostkamp 06.06.1865  – Assebroek 03.07.1934) was onderwijzer en volkskundige. Via zijn huwelijk in 1890 met Hélène Delplace, de dochter van de Brugse uitgever Amand Delplace, kwam hij in de uitgeverswereld terecht en startte hij een eigen uitgeverij op. Zijn voornaamste uitgaven waren schoolboeken, moraliserende jeugd- en kinderverhalen, historische verhalen, Esperantocursussen en het tijdschrift “De Lusthof”. Van zijn hand is ook de publicatie “Oude Westvlaamsche Volksvertelsels” [1892], heruitgegeven door H. Stalpaert in 1946.

In 1901 kwam A.J. Witteryck in contact met het Esperanto. Vanaf toen tot 1914 gaf hij het tijdschrift “De Lusthof ” uit, in een mooie band, met een vaste Esperantorubriek. Deze naam heeft wellicht te maken met de mooie tuin van Witterycks uitgeverij langs de Baron Ruzettelaan te Assebroek (Brugge). Tijdens het Interbellum was “De Lusthof” ook de naam van zijn uitgeverij. Hoe fervent Witteryck de Esperantobeweging steunde blijkt uit het feit dat zijn fonds minstens 200 titels in verband met het Esperanto telde.

Op de bijgaande foto uit de Beeldbank Brugge zien we A.J. Witteryck (2e van rechts) trots poseren in het gezelschap van “Doktoro Esperanto” Ludoviko Zamenhof (uiterst links, met hoge hoed) bij diens bezoek aan Brugge in 1905, het jaar van het eerste Esperanto Wereldcongres, dat plaats vond in Boulogne-sur-Mer (Noord-Frankrijk) met 668 enthousiaste deelnemers.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: