Het Lam Godsretabel van Van Eyck en de Castilianen in Brugge


Op 15 mei is prof. emiritus Luc Dequeker om 20u te gast in Hoofdbibliotheek Biekorf met een spraakmakende en uitvoerig gedocumenteerde lezing over zijn nieuwe interpretatie van het Lam Gods.  

Het Lam Godsretabel van de gebroeders Van Eyck, dit meesterwerk van de laatmiddeleeuwse schilderkunst, staat inderdaad opnieuw volop in de belangstelling. Er is de aangekondigde restauratie en vooral, maar minder opgemerkt, is er het vorig jaar verschenen bijzondere boek van de theoloog Luc Dequeker, “Het Mysterie van het Lam Gods: Filips de Goede en de Rechtvaardige Rechters van Van Eyck”. 

Luc Dequeker benadert  het Lam Gods als  specialist oudtestamentische exegese en joodse religie en geschiedenis. Zijn grondige analyse van teksten op en iconografie van het Lam Gods levert nieuw en coherent inzicht in het ontstaan, de betekenis en de context van dit meesterwerk op. Dequeker interpreteert het Lam Gods als een voorstelling van het duizendjarige rijk,  het ‘Nieuwe Jeruzalem’, de ‘Civitas Dei’ (Stad van God), met andere woorden de periode tussen de menswording van Christus en zijn terugkeer voor het Laatste Oordeel. De verlossing van de mensheid liet zich in Van Eycks tijd aanvoelen en daarvan legt het Lam Gods getuigenis af. Zo waren er  het einde van het Westers Schisma, de bekering van joden in Spanje en  nieuwe kruistochtplannen  om Jeruzalem te bevrijden. De miniatuurvoorstelling  van de Civitas Dei in het laatmiddeleeuwse handschrift van Augustinus De civitate Dei (Brugge, Openbare Bibliotheek, ms. 108) sluit iconografisch naadloos aan op de visie van Luc Dequeker.

Deze  interpretatie van het Lam Gods verbindt Dequeker met een nieuwe visie op de ontstaanscontext. Niet het Gentse echtpaar Judocus Vijd, wel Filips de Goede, de machtige Bourgondische hertog, wordt als oorspronkelijke bestemmeling van het retabel geïdentificeerd. Het chronogram 6 mei 1432 op het Lam Gods is de doopdatum van Josse, Filips pasgeboren zoon, die voorbestemd was om Filips als hertog op te volgen. De Castiliaanse handelsnatie, manifest in Brugge aanwezig, was  bemiddelaar, en schonk het Lam Gods voor deze bijzondere gebeurtenis aan de hertog, met het Prinsenhof in Gent als bestemming. De uitgesproken ideologische boodschap was evenwel een brug te ver: de expliciete iconografie werd afgezwakt en het Lam Gods werd omgebouwd tot een “braaf” devotiepaneel in particulier bezit.

Dinsdag 15 mei om 20u
Hoofdbibliotheek Biekorf (leeszaal)
Inkom 4 €; Vrienden van de Biekorf:  gratis
Org. De Vrienden van de Biekorfbibliotheek vzw

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: