Werk van de humanist Cranevelt als aanwinst

Het “Athene van het Noorden”. Zo noemde Erasmus van Rotterdam onze stad. Erasmus (ca. 1466- 1533), de grootste geleerde van zijn tijd, de eerste helft van de 16de eeuw, kwam graag en vaak naar Brugge. Hij telde er veel vrienden, de Latijnse scholen gebruikten er zijn boeken, en even overwoog hij zelfs naar onze stad te verhuizen, weg van de Europese spotlights. Belangrijk voor deze humanistische vriendenkring was de weliswaar korte aanwezigheid van de jurist Franciscus van Cranevelt (1485-1564).

Cranevelt kwam uit het Noorden, uit Gelderland, behaalde in Leuven een doctorsdiploma in zowel kerkelijk als Romeins recht (1510), en werd in 1515 aangesteld als pensionaris in Brugge. Dit hield in dat hij het stadsbestuur van Brugge bijstond in juridische kwesties, een bijzonder drukke job met een grote verantwoordelijkheid. Vijf jaar later, in 1520, werd Cranevelt “geheadhunt” en benoemd aan het hoogste gerechtshof van de Nederlanden in Mechelen. De talentvolle jurist wisselde toen Brugge voor Mechelen in.

Cranevelt woonde en werkte in Brugge in de jaren dat ook de Spaanse geleerde Juan Luis Vives (1492-1540) in onze stad verbleef. Ze werden vrienden voor het leven, heel dichte vrienden die in hun briefwisseling grapten, maar ook bijzonder vertrouwelijk met elkaar omgingen. Beide geleerden hadden veel gemeen: bijzonder intelligent, overtuigde christelijke humanisten, uitstekende kenners van het Grieks, zich wat op achtergrond bewegend. Cranevelts correspondentie bleef in grote mate bewaard en laat toe hem en zijn vriendenkring van dichtbij te kennen.

Cranevelt had ontzettend veel om handen, maar vond toch nog tijd om enkele Griekse teksten voor een ruim publiek toegankelijk te maken. Zo vertaalde hij het werk van Procopius over de grootse monumenten en bouwplannen van Justinianus, uit het Grieks naar het Latijn (De aedificiis). Het eerste hoofdstuk is gewijd aan de Aya Sophia in Byzantium (het huidige Istanbul). Procopius van Caesarea (voor 500 – na 562) was een dichte medewerker van deze Byzantijnse keizer (482-565). Cranevelt voegde aan zijn vertaling verklarende notities toe van de Duitse humanist Theodoricus Adamaeus (ca. 1470-1540), en droeg het werk op aan Nicolas Perrenot (1484-1550), een bijzonder invloedrijke vertrouwensman van de toenmalige vorst, Karel V. Voor het uitgeven van zijn tekst deed Cranevelt een beroep op Chrétien Wechel (1495-1554), een grote Parijse drukker, maar een Brabander van geboorte.

Het collectiebeleid van onze openbare bibliotheek legt zich onder meer toe op het verzamelen van werk van bekende ‘Bruggelingen’. Werk van Cranevelt ontbrak tot nog toe. Op de veiling van 10 maart 2012 van de Brugse antiquaar Marc Van de Wiele kon de bibliotheek dit fraaie exemplaar van Cranevelts ‘De aedificiis’ aankopen. Het kreeg als plaatsnummer HF 608.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: