Middeleeuwse reisgids naar de zon

Heb je een winterdipje? Snak je naar de zon? Een mooi boek over exotische oorden verjaagt de winterblues meteen. Wat dacht je bijvoorbeeld van een middeleeuwse reisgids over het Heilig Land?

Manuscript 243 van de Openbare Bibliotheek bevat een bonte collectie teksten. Eén daarvan is een reisgids over het Heilig Land (het huidige Israel en Palestina). Dit is waarschijnlijk een 14de-eeuwse kopie van de Descriptio Terrae Sanctae van Philippus Brusserius Savonensis (eind 13de eeuw), of een compilatie van deze tekst en van andere gelijkaardige beschrijvingen. Verder onderzoek zal hierover ongetwijfeld uitsluitsel brengen.

De Descriptio is een soort Lonely Planet van het Heilig Land voor middeleeuwse pelgrims en kruisvaarders. Het geeft een rondleiding langs de belangrijkste Bijbelse plaatsen en langs plaatsen die een rol gespeeld hebben in de geschiedenis van het christendom. Bij de meeste trekpleisters wordt wat achtergrondinformatie gegeven over de betekenis van de naam van de plaats, over de eventuele vermeldingen in de Bijbel en over de gebeurtenis of legende die aan die plaats verbonden is. Waar mogelijk, wordt ook een beschrijving gegeven van de te bezoeken relieken (bv. de steen waarop Jezus gebalsemd is) of andere bezienswaardigheden (bv. het huis van Pontius Pilatus of de kapel op de plaats waar Maria haar gekruisigde zoon beweende).

De rondleiding vangt aan in Nazareth. Daar kunnen pelgrims nog de bron gaan bezoeken waar Jezus in hoogsteigen persoon water ging halen voor hem en zijn moeder. Wie tijd heeft voor een extra daguitstap, kan bijvoorbeeld naar Sophirus, de geboorteplaats van Anna, de moeder van Maria, en naar Cana, waar Jezus zijn eerste mirakel heeft verricht.

Daarna wordt de reiziger via allerlei etappes naar Jeruzalem geleid, het absolute hoogtepunt van de reis. “Jeruzalem is de Heilige Stad der Heilige Steden, de meesteres van volkeren, de belangrijkste van alle provincies… de Stad der Koningen genaamd, gelegen in het centrum van de aarde, als het ware in het centrum van de wereld”. De lezer van ons manuscript 243 heeft het belang van deze stad goed begrepen, want naast deze inleiding staat in grote, rode letters Notandum.

De reisgids besteedt heel veel aandacht aan de wijk van de Heilig-Grafkerk, waar je bijna struikelt over de bezienswaardigheden en relieken. Daar ligt bijvoorbeeld de Calvarieberg, waar Jezus gekruisigd werd en waar de schedel van Adam gevonden is. In de kapel van Maria kan de pelgrim nog een stuk van de pilaar zien waaraan Jezus gebonden was tijdens de geseling die voorafging aan zijn kruisiging. In de buurt van de kapel is een raam waardoor het geschreeuw van de zielen in het vagevuur kan gehoord worden. Na de bijzonder lange lijst met belangrijke plaatsen in Jeruzalem volgen tips voor bedevaarten naar de berg Zion, de Olijfberg, Bethlehem, Hebron en andere belangrijke Bijbelse oorden.

De tekst lijkt op een echte reisgids dankzij de talrijke precieze instructies (“Wanneer je de kapel binnengaat, zie je aan je rechterzijde…”), de nauwkeurige aanduiding van afstanden (“Op x mijl van Nazareth ligt…”), en de aandacht voor de praktische besognes van de middeleeuwse reiziger (zo vertelt de auteur dat er in de stad Jeruzalem weinig stromend water te vinden is, maar dat je net buiten de stad wel voldoende regenputten vindt met drinkwater voor mens en dier).

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: