Het levensverhaal van Bernardus van Clairvaux

Bernardus van Clairvaux (1090 – 1153) is één van de meest illustere personen uit de middeleeuwen. Hij is vooral bekend als de stichter van de abdij van Clairvaux en als de morele bezieler en theoreticus van de cisterciënzerorde. Zijn geschriften zijn eeuwenlang gekopieerd, ook in de abdijen van Ten Duinen en Ter Doest, en geciteerd door latere auteurs.

Reeds tijdens zijn leven was Bernardus een omstreden figuur. Sommigen zagen in hem een charismatische en voorbeeldige voorvechter van het katholieke geloof, volgens anderen was hij een bekrompen bemoeial. Tot die laatste groep behoorden ongetwijfeld de honderden Katharen die mede door zijn rancuneuze geschriften op de brandstapel zijn beland, of Abelardus, die door Bernardus gelaakt werd omdat hij te veel belang hechtte aan de rede.

De bewonderaars van Bernardus hadden vooral ontzag voor zijn ascetische levenswandel en zijn begeesterende geschriften. Kort na Bernardus’ dood schreven drie van hen (Guillaume de Saint-Thierry, Arnaud de Bonneval en Geoffroy d’Auxerre) zijn levensverhaal neer, een tekst die nu bekend staat als de Vita prima sancti Bernardi. Het doel van hun werk was het bespoedigen van Bernardus’ heiligverklaring, wat uiteindelijk gelukt is in 1174. De tekst is dan ook een verheerlijking van Bernardus, en over de talrijke polemieken en conflicten uit zijn leven valt hier weinig tot niets te bespeuren.

Handschrift 32 van de Openbare Bibliotheek Brugge bevat een van de oudste kopieën van de Vita prima (ca. 1200). Mede op basis van onze kopie is een nieuwe kritische teksteditie opgesteld door Paul Verdeyen (uitgegeven in het Corpus Christianorum Continuatio Mediaevalis van Brepols Publishers). In Bernardus van Clairvaux, tussen cultus en historie wordt de Vita prima naast andere historische bronnen gelegd in een poging eindelijk een volledig en correct beeld te schetsen van deze vermaarde auteur.

Advertenties

2 Responses to Het levensverhaal van Bernardus van Clairvaux

  1. E. Hauwaerts (auteur) schreef:

    Geachte heer Verdeyen,

    Bedankt voor uw reactie.

    Ik ben het deels met u eens. De uitspraak “Tot die laatste groep behoorden ongetwijfeld de honderden Katharen…” is inderdaad te kort door de bocht. Uw commentaar zal me er in de toekomst aan herinneren dat ik me daar niet aan mag bezondigen.

    Langs de andere kant is het wel duidelijk dat ook “slechts” woorden en ideeën verstrekkende gevolgen kunnen hebben en dat Bernardus niet eigenhandig hout moet gesprokkeld hebben om ook verantwoordelijkheid te dragen voor het lot van de Katharen.

    Nogmaals bedankt voor uw waardevolle reactie op onze blog. Hopelijk mogen we u nog steeds tot onze lezers rekenen!

    De auteur

  2. Verdeyen Paul schreef:

    Bernardus heeft nooit een brandstapel opgericht of aanbevolen. Zijn actie tegen de katharen was zuiver pastoraal. Uw bericht is dus tendentieus.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: