Vikingen verlieten Groenland door de kou

Door een snelle klimaatsverandering zakten de temperaturen sterk in Groenland. Dat blijkt uit een reconstructie van het klimaat gespreid over 5600 jaar. Deze koudegolf deed bevolkingsgroepen uitwijken. Dat schrijven onderzoekers van Brown University in het tijdschrijft Proceedings of the National Academy of Sciences.

Het einde van de Noorse nederzettingen in Groenland is gehuld in mysterie. Er bestaan nauwelijks schriftelijke bronnen over hun verdwijning rond het eind van de 14de eeuw en ook archeologische vondsten kunnen niet alles verklaren. Klimatologen wijzen een koude periode in het begin van de 15de eeuw aan als de voornaamste reden van vertrek. De wetenschappers van Brown University tonen nu aan dat die kleine ijstijd al decennia eerder begon en zo het einde van de Groenlandse Noormannen in gang zette.

De onderzoekers werkten met ijsstalen uit twee meren nabij de westelijke Vikingkolonies. Hiermee konden ze niet alleen de luchttemperatuur in de tijd van de Vikingen achterhalen, maar ook voor de steentijd toen de Saqqaq en de Dorsetculturen in Groenland leefden.

‘Het is interessant om te bekijken hoe snelle klimaatsveranderingen vroegere culturen beïnvloedden, zeker in het licht van de snelle veranderingen van vandaag’, zegt geoloog Yongsong Huang.

Rond 980 landden de Vikingen in Groenland en vestigden zich langs de westkust. In die periode was het weer relatief zacht, zoals in het huidige Groenland. Maar rond 1100 begon een 80-jaar durende periode waarin de temperaturen met 4 graden Celsius zakten. Dat lijkt misschien niet snel, maar hierdoor werden de zomers korter en kouder. Er was minder tijd om gewassen te kweken, minder voedsel voor het vee en er ontstond ijs op zee, wat de handel belemmerde.

Ook het vertrek van de Saqqaq ging gepaard met een sterke afkoeling van het klimaat. Zij arriveerden rond 2500 v.Chr. in Groenland en waren de temperatuurschommelingen gewoon. Maar rond 850 v.Chr. doken de temperaturen naar beneden. ‘Het lijkt erop dat het niet zozeer gaat om de snelheid van de afkoeling, maar de amplitude. Het wordt veel kouder,’ stelt D’Andrea, één van de onderzoekers.

De Dorsets, die gewend waren te jagen op het zee-ijs, namen de plaats van de Saqqaq in. Ondanks hun affiniteit met het koude weer, verdwenen ook zij in 50 v.Chr. uit Groenland. ‘Het is mogelijk dat het zo koud werd dat ze vertrokken, maar er moet meer aan de hand zijn geweest,’ denkt D’Andrea.
Bron: Eos

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: