De Brugse gazettier Alexander Michiels (1664) – een nieuwkomer in het Historisch Fonds van de Openbare Bibliotheek Brugge

24/12/2010

Brugge was in de 17de eeuw een stad waar op bescheiden niveau gazettiers, drukkers en uitgevers van kranten aan de slag waren. Dit kan worden opgemaakt uit octrooien, processtukken en, van 1656 tot 1670, vermeldingen van weckelicke gazetten in de Brugse stadsrekeningen.

Van deze productie bleven enkel kranten van Nicolaes Breygel bewaard. Hij gaf, wellicht vanaf januari 1637 tot minstens 1645, Nieuwe tydinghe uyt vescheyde ghewesten uit. De Openbare Bibliotheek Brugge bewaart een mooie verzameling van deze Breygel-kranten. Er wordt verondersteld dat deze Nieuwe tydinghe tot het einde van de 17de eeuw een vervolg kreeg dat uitgegeven werd door één of door een samenwerkingsverband van meerdere Brugse drukkers-gazettiers. Een naam die in dit verband steeds valt, is Alexander Michiels. Tot voor kort was er van deze vervolgkrant(en) echter geen enkel spoor…

 Daar kwam onlangs verandering in. Een bescheiden krantenfragment uit de privé-verzameling van de Gentse professor en volkskundige Willy L. Braeckman (1931-2006) toont aan dat de latere Brugse gazettiers effectief kranten uitbrachten. Ruimte voor discussie valt volledig weg door het impressum, dat op het fragment te lezen valt, : TOT BRUGGHE, By Alexander Michiels, inde Breydel-straete, inde Druckerye.

 Alexander Michiels, opgeleid door Nicolas Breygel en gehuwd met Anne van Pee, werkte van 1647 tot aan zijn overlijden in 1677 in een drukkerswerkplaats in de Breidelstraat. Hij gaf overwegend devotioneel en overheidsdrukwerk uit. Daarnaast was hij ook stadsdrukker. Met het aangekochte fragment is vanaf nu dus ook duidelijk dat Michiels in dit atelier ook een nieuwsblad op de boekdrukpers legde.

Het fragment heeft de karakteristieke vorm van de meeste Zuid-Nederlandse kranten uit de 17de eeuw: klein formaat, tekst in twee kolommen, beide zijden gedrukt met een bescheiden, kleine gotische letter als broodletter. Het bevat enkel buitenlands nieuws, afkomstig uit Londen, Keulen, Duinkerke en van het front in Hongarije, waar het Habsburgse leger slag leverde met de Ottomanen en ze op 1 augustus 1664 bij Mogensdorf (Szentgótthard) een verpletterende nederlaag toediende. Dit bood alle ruimte om de christelijke heldenmoed in de verf te zetten, zoals de hertog van Beaufort die om sijn volck couragie te geven zelfs als eenen kloecken helt [heeft] voor uyt gegaen, hebbende in d’een hant een crucifix, ende in d’ander een sweert, stellende sich selven in groot perijckel om vande Turcksche schichten doorschooten te worden die als hagelsteenen waeren vliegende op de christenen.

Het fragment bevat de datum 2 september. Uit de inhoud kan het jaar 1664 worden gereconstrueerd. De krant verhaalt immers hoe het dode lichaam van generaal Franz Fugger einde augustus in Wenen werd binnengebracht. Fugger was enkele weken eerder gesneuveld in deze Turkenoorlog.

Het fragment uit de privé-verzameling van Willy L. Braeckman werd op 20 november 2010 geveild door het Brusselse veilinghuis The Romantic Agony en werd door de Openbare Bibliotheek Brugge aangekocht (plaatsnummer HF 560).


Volg

Get every new post delivered to your Inbox.