Boekenprijzen

Boek.be heeft de winnaars van de Boekenleeuw en de Boekenpauw 2010 bekendgemaakt.Kathleen Vereecken wint met haar boek ‘Ik denk dat het liefde was‘, de Boekenleeuw, de prijs voor het beste kinder- of jeugdboek van het voorbije jaar. De jury reikte ook Boekenwelpen of eervolle vermeldingen uit. Deze gaan naar Laure Van den Broeck met ‘De zeventiende zomer van Maurice Hamster‘ en Peter Van Olmen met ‘De kleine Odessa‘.

De Boekenpauw voor het mooist geïllustreerde kinder- of jeugdboek gaat naar André Sollie voor ‘De Zomerzot‘.
Daarnaast reikte de jury 2 Boekenpluimen uit als aanmoediging voor de illustratoren. De laureaten van de Boekenpluimen zijn Carll Cneut met ‘Fluit zoals je bent‘ en Gerda Dendooven met ‘Hoe het varken aan zijn krulstaart kwam.‘

Hs. 615 : een Merovinger in de bib

De Merovingische dynastie regeerde over het Frankische rijk van 447 tot 751, toen de laatste koning Childerik III werd afgezet door zijn hofmeier Pepijn III de Korte. Ondanks de christianisering vanaf het doopsel van koning Chlodovech (Clovis I) in 506 was de Merovingische tijd een donkere periode na de val van het West-Romeinse Rijk.

Een document uit zo’n ver verleden terugvinden doe je niet elke dag. Dat overkwam wel de Brugse stadsbibliothecaris P.J. Laude in 1852 bij het bekijken van een 13de-eeuwse geneeskundige codex uit de voormalige Duinenabdij (Koksijde), nu handschrift 471 van de Openbare Bibliotheek Brugge. Het dekblad aan de binnenkant van het voorplat bleek  een fragment van een Merovingische oorkonde te zijn, en tevens het oudste geschreven perkamenten document in ons land. Het fragment werd uit hs. 471 losgemaakt en met de transcriptie, documentatie en beschermbladen apart bewaard in een roodmarokijnen band onder signatuur hs. 615. 

Het rechthoekige stuk perkament (208 x 145 mm) is het linkerbovendeel van een akte die de verkoop regelt van een stuk grond uit privé-bezit, gesitueerd in het huidige Bessin, région Calvados, dép. Basse-Normandie in Frankrijk, aan een religieuze instelling. De koper en verkoper blijven onbekend zolang de rest van de oorkonde ontbreekt.

Paleografisch onderzoek dateert de oorkonde, die geschreven is in een Merovingische oorkondecursief, in de 2de helft van de 7de eeuw. De negen halve regels Latijnse tekst – het vervolg staat telkens op het verdwenen rechterdeel – illustreren treffend het schriftverval in de periode voor de Karolingische tijd.  De anderhalve regel tekst bovenaan het fragment is een 15de-eeuwse toevoeging i.v.m. handschrift 471.

In codex 471 fungeerde het oorkondefragment als dekblad om de beginfolio te behoeden voor wrijfschade door het houten voorplat. Zelf vertoont het ernstige wrijf- en vochtschade, houtwormgaten, en een lacune met tekstverlies ter hoogte van de nu verdwenen koperen kettingklamp. Tijdens de tentoonstelling “Rijkdom bedreigd” (1990) gold het als een schoolvoorbeeld van preservatie- en conservatiebehoevende historische documenten.

Intussen onderging het fragment een conserverende behandeling door de Gentse restaurator Ann Peckstadt en wordt het nu bewaard in een zuurvrije conservatiedoos. Deze doos bevat ook een isoleervak voor de 19^de-eeuwse roodmarokijnen band, en een portfolio met de transcriptie, documentatie en de vroegere beschermbladen. Zo wordt het oorkondefragment in de toekomst veilig bewaard en blijven alle elementen uit de vroegere situatie toch bijeen.

Pauselijke zegen voor popmuziek

L’Osservatore Romano is niet meteen het medium waarvan je het zou verwachten, maar de krant van het Vaticaan heeft een top tien bekendgemaakt van muziekalbums “die perfect zouden zijn voor iemand die op een onbewoond eiland verzeild geraakt”.

Volgens het editoriaal in de krant is de top tien “half serieuze kwaliteitsgids voor rockmuziek in deze donkere en koude wintermaanden”, “een alternatief voor zij die binnenkort weer een hele festivalzomer lang slechte muziek moeten aanhoren” en “een bescheiden gids die je op het pad naar goede muziek zet”.

Opvallend is de keuze voor niet zo katholieke albums als “Thriller” van Michael Jackson en “What’s the story morning glory” van Oasis. “Sommige nummers lijken wel gisteren geschreven”, verdedigt Osservatore Romano de keuze.

1.   Revolver – The Beatles
2.   If I Could Only Remember My Name – David Crosby
3.   The Dark Side of the Moon – Pink Floyd
4.   Rumours – Fleetwood Mac
5.   The Nightfly – Donald Fagen
6.   Thriller – Michael Jackson
7.   Graceland – Paul Simon
8.   Achtung Baby – U2
9.   What’s the Story, Morning Glory – Oasis
10. Supernatural – Carlos Santana

Bob Dylan haalde de top 10 niet, ‘De grote dichter heeft de weg gebaand voor vele generaties singer-songwriters die de oren van hun luisteraars zwaar op de proef hebben gesteld’, luidt het al te harde verdict.

Jaap Kruithof: omgaan met de dingen

Als hommage aan de geëngageerde moraalfilosoof Jaap Kruithof (1929-2009) brengt het Gentse Huis van Alijn een spraakmakende tentoonstelling over de verzameling ogenschijnlijke ‘prullaria’ die deze radicale filosoof aanlegde. Hij was niet alleen een bevlogen intellectuele dwarsdenker maar ook een gedreven verzamelaar.

Wars van modes en trends stelde hij als humanist en overtuigd ecocentrist de zingeving en het lot van mens en wereld centraal. Hij beschouwde zijn collectie als een uiting van zijn niet aflatende kruistocht tegen de consumptiemaatschappij en de niets ontziende wegwerpcultuur.

De tentoonstelling die loopt tot 21 maart kreeg als ondertitel mee: ‘Omgaan met de dingen’. Op sommige rekken vind je verrassende filosofische bedenkingen die tot reflectie aanzetten. Hij visualiseert op doordachte wijze het spanningsveld tussen bewaren, selecteren, weggooien en consumeren. Kruithofs verzameling zet je dus aan tot nadenken en raakt het fundament van het museumwezen.

Filmfestival van Berlijn

De Turkse film ‘Bal’ (Honing) van regisseur Semih Koplanoglu heeft in Berlijn de Gouden Beer gewonnen.  De film vertelt over een jongetje van zes dat opgroeit in landelijk Anatolië.  Wanneer zijn vader, een imker, op een dag niet thuis komt gaat het jongetje naar hem op zoek.  Van deze regisseur staat zijn vorige film ‘Süt’ (Melk) geprogrammeerd op de eerstvolgende editie van Cinema Novo.  Nog in het kader van Cinema Novo is er donderdag 25 februari een voordracht over Turkse film in de Hoofdbibliotheek Biekorf.

Roman Polanski kreeg de Zilveren Beer als beste regisseur.  De 76-jarige Polanski kreeg de prijs voor ‘The Ghost Writer’, een politieke thriller over een ghostwriter die de memoires van een voormalige Britse premier schrijft, maar daarbij op geheimen stuit die zijn eigen leven in gevaar kunnen brengen.

De grote prijs van de jury ging naar de ‘Eu cand vreau sa fluier, fluier’ (If I want to whistle, I whistle), de eerste film van de Roemeen Florin Serban, over een jongen die uit een verbeteringsgesticht ontsnapt om voor zijn kleine broertje te zorgen.
De jury werd dit jaar voorgezeten door de Duitse regisseur Werner Herzog.

De Japanse Shinobu Terajima won de Zilveren Beer als beste actrice.  Ze speelt in ‘Caterpillar’ een vrouw die haar echtgenoot moet opvangen wanneer hij zwaargewond terugkomt van de Tweede Sino-Japanse Oorlog.

De Zilveren Beer voor beste acteur werd gedeeld door twee Russen.  Sergei Puskepalis en Grigori Dobrygin kregen de prijs voor hun rol in ‘Kak ya provel etim letom’ (How I Ended This Summer).  De film is een sterk verhaal over twee mannen die op een weerstation aan de poolcirkel metingen verrichten.

Romans in klank en beeld

Van sommige verfilmde boeken kon je in Cabrio al langer de filmtrailer bekijken. Aan de titelbeschrijvingen van sommige romans hangen ook auteurs- of lezerspodcasts. Dat betekent dat je bij die titelbeschrijvingen een geluidsfragment vindt waarin je de auteur over het boek bezig kan horen op een lezing, tijdens een interview,… (auteurspodcast) of waarin je een lezer hoort spreken over wat hij van het boek vond (lezerspodcast).

Deze geluidsfragmenten werden niet door de bibliotheek zelf opgenomen. De meest recente podcasts die aan de titelbeschrijvingen in Cabrio werden toegevoegd zijn afkomstig van de boekenpagina op de website van het nrc handelsblad. Iedere laatste zondag van de maand interviewt Pieter Steinz schrijvers over hun werk in boekhandel Donner te Rotterdam. De geluidsopnames van deze interviews en van de interviews die Steinz tijdens het vorige seizoen maakte, zijn op de site van het nrc te beluisteren. Sinds kort vind je die podcasts in Cabrio nu dus ook terug bij de titelbeschrijving van het boek dat in het interview besproken wordt. Zo hoor je er bv. dat Tom Lanoye helemaal niet zo sprakeloos is over ‘Sprakeloos’ of je hoort er ‘Nicci French’ vertellen over ‘Medeplichtig’.

De lijst van alle boeken waaraan ofwel een filmpje ofwel een podcast verbonden is, kan in Cabrio gemakkelijk opgehaald worden. In de linkerkolom vind je daarvoor zowel op het tabblad ‘Alles’ als het tabblad ‘Literatuur’ een link ‘Romans in klank en beeld’. Veel kijk-, luister- en uiteindelijk ook leesplezier!

Voorlezen op het Brugs Jeugdboekenfeest!

Hou jij ook van voorlezen, ben je negen jaar of ouder kom dan op zondag 7 maart luisteren naar Jeroen Van Haele op het Brugs Jeugdboekenfeest. Jeroen werkt voor de radio en houdt van weinig woorden op papier en veel woorden op zijn tong, van lang en veel praten met kinderen, van luisteren, van uitzoeken hoe het komt dat er mannen en vrouwen zijn die vinden dat kinderen niet bezig moeten zijn met grote-mensen-dingen. Ontdek je stem, geniet van je eigen gedicht en discussieer tot je een punthoofd hebt.

Jeroen is maar één van de vele gasten op het Jeugdboekenfeest. Klik hier om het volledige programma te raadplegen en schrijf je in! Dat kan elke weekdag tussen 10u en 13u en op maandag en woensdag ook tussen 16u en 18u telefonisch op het nummer 050 47 24 33.

Het journalistieke werk van Guido Gezelle online

Via Cabrio kan je ‘Reinaert de Vos’, ”t Jaer 30′ en ‘Loquela’ volledig online raadplegen. Je kan er ook zoeken op woorden uit de tekst.

In het Antwerpse blad ‘Reinaert de Vos’ neemt Guido Gezelle politieke situaties of figuren op de korrel onder het pseudoniem “Spoker”.  Echt politiek journalist wordt hij pas in Brugge waar hij de leiding van het ultramontaanse  blad  ‘’t Jaer 30‘ op zich neemt.  Het levert een bitse strijd met zijn liberale  rivaal de  ‘Westvlaming‘ . De vaak zeer giftige en persoonlijke aanvallen monden uiteindelijk uit in een gerechtelijke vervolging en een veroordeling in 1871.  Mede hierdoor moet Gezelle de Brugse arena verlaten.

In Kortrijk geeft Gezelle zijn passie voor de West-Vlaamse taal vorm in het tijdschrift ‘Loquela‘. Hij wordt hierin ondersteund door een uitgebreid netwerk van “zanters” die hem allerlei woorden en uitdrukkingen opsturen.  De vele taalkundige brieven en aantekeningen vormen een belangrijk onderdeel van het Gezellearchief van de Openbare Bibliotheek Brugge. Guido Gezelle hield alles bij in zijn “Woordentas”, een ‘databank’ van 150 .000 fiches, waarvan dankbaar gebruik gemaakt werd voor het Woordenboek van de Nederlandse Taal (inloggen gratis na registratie).

Filmfestival van Berlijn

Bijna 400 films, een kwart miljoen verkochte kaartjes en héél veel rode loper: de zestigste Berlinale is meer dan ooit het filmfestival van de superlatieven. Voor de Duitsers heeft deze Berlinale nog meer glans dan anders. Natuurlijk vanwege het jubileum en het hoge sterrengehalte, maar ook omdat de filmcultuur in Duitsland een bloeiperiode doormaakt.

De Berlinale begon met de wereldpremiere van ‘The Ghost Writer’, de nieuwste film van Roman Polanski. Hoewel de film ook meedraait in het competitieprogramma zal de regisseur zelf niet aanwezig zijn op het festival wegens justitiële problemen.  De prent is een verfilming van het boek ‘Geest‘ van Robert Harris.
Ook ‘Shutter Island’, de nieuwste film van Martin Scorsese gaat in première op het festival, maar deze film zit niet in de competitie. De film is gebasseerd op het gelijknamig boek van Dennis Lehane.

Er zullen ook zeven Vlaamse films worden vertoond in Berlijn: drie kortfilms in competitie en vier speelfilms niet toegankelijk voor het gewone publiek in de EFM (European Film Market) , o.a. Jan Verheyen zijn verfilming van ‘Dossier K’ van Jef Geeraerts. (Jef Geeraerts is op 10 maart te gast op De Oogst van het Seizoen)

Het filmfestival van Berlijn loopt nog tot zondag 21 februari, de Gouden Beren worden uitgereikt op zaterdag 20 februari.

trailer van ‘The Ghost Writer’

Meer info:
www.berlinale.de

David Van Reybrouck wint Kritiek en Essay – Cultuurprijs

Bruggeling en duizendpoot David Van Reybrouck is de winnaar van de cultuurprijs Vlaanderen in de categorie Kritiek en Essay. Met zijn werk “Pleidooi voor populisme: pamflet” verschalkte hij de twee andere kandidaten Dirk Van Hulle en Eric Min.

“David Van Reybrouck durft. In ‘Pleidooi voor populisme. Pamflet’ pakt hij het zwaar beladen thema van populisme aan. Hij bekijkt het begrip vanuit verschillende hoeken en verbindt er zelfs een positieve politieke missie aan. Het woord populisme wordt zowat dagelijks gebruikt en misbruikt door politici, woordvoerders en waarnemers. Van Reybrouck doet er op een originele en gedreven manier zijn eigen ding mee. De lezer voelt zich niet zelden betrapt door de zelfkritiek van de auteur. Die aanpak dwingt tot zelfreflectie en nodigt uit om de eigen positie kritisch te herbekijken en te herdenken….”

“David Van Reybrouck (Brugge, 1971) studeerde archeologie en filosofie in Leuven, behaalde een master in Cambridge en promoveerde in Leiden. Als schrijver debuteerde hij met het meermaals bekroonde ‘De plaag. Het stille knagen van schrijvers, termieten en Zuid-Afrika’. Zijn tweede roman ‘Slagschaduw’ verscheen in 2007. Tussendoor voerden LOD, KVS en Het Toneelhuis theaterstukken van zijn hand op.”
(Bron: www.cultuurprijzen.be)